قیمت هلیوم (HNT)

هلیوم (Helium) یک شبکه بی‌سیم غیرمتمرکز است که با هدف ایجاد زیرساخت ارتباطی برای دستگاه‌های اینترنت اشیاء (IoT) و اتصال موبایل طراحی شده است. این پروژه در سال ۲۰۱۳ توسط امیر حلیم، شان فنینگ (یکی از بنیان‌گذاران نپستر) و شان کری تأسیس شد و در ژوئیه ۲۰۱۹ شبکه اصلی آن راه‌اندازی گردید. هدف اصلی هلیوم این بود که با استفاده از مشوق‌های اقتصادی مبتنی بر توکن، افراد عادی را ترغیب کند تا هات‌اسپات‌های بی‌سیم را در خانه یا محل کار خود نصب کنند و به این ترتیب یک شبکه پوشش‌دهی گسترده و ارزان‌قیمت برای دستگاه‌های IoT ایجاد شود.

هلیوم در دسته‌بندی پروژه‌های DePIN (شبکه‌های زیرساخت فیزیکی غیرمتمرکز) قرار می‌گیرد و به عنوان یکی از پیشگامان این حوزه شناخته می‌شود. برخلاف شبکه‌های سنتی مخابراتی که نیازمند سرمایه‌گذاری کلان از سوی شرکت‌های بزرگ هستند، هلیوم هزینه‌های ساخت و نگهداری زیرساخت را از طریق توکن HNT بین هزاران نفر توزیع می‌کند. به عنوان مثال، یک کاربر عادی می‌تواند با خرید یک هات‌اسپات و اتصال آن به اینترنت خانگی، پوشش بی‌سیم را در محله خود فراهم کرده و در ازای آن توکن HNT دریافت کند.

این رویکرد نوآورانه باعث شده که هلیوم به سرعت رشد کند؛ به طوری که تا سال ۲۰۲۴ بیش از ۴۰۰ هزار هات‌اسپات فعال در ۸۰ کشور جهان داشته و در سه‌ماهه چهارم ۲۰۲۴ بیش از ۵۷۶ ترابایت داده را پردازش کرده است. این رشد چشمگیر، جایگاه هلیوم را به عنوان یک رمزارز با کاربرد واقعی در دنیای کریپتو تثبیت کرده و توجه سرمایه‌گذاران و تحلیلگران بازار را به قیمت HNT جلب نموده است.

• بنیان‌گذاران: امیر حلیم، شان فنینگ، شان کری
• سال تأسیس: ۲۰۱۳
• راه‌اندازی شبکه اصلی: ژوئیه ۲۰۱۹
• دسته‌بندی: DePIN، IoT، زیرساخت بی‌سیم غیرمتمرکز
• بلاک‌چین فعلی: سولانا (از آوریل ۲۰۲۳)

یکی از مهم‌ترین عوامل تمایز هلیوم از سایر ارزهای دیجیتال، مکانیزم اجماع منحصربه‌فرد آن به نام اثبات پوشش (Proof-of-Coverage یا PoC) است. این مکانیزم به جای اثبات کار یا اثبات سهام، صحت موقعیت مکانی هات‌اسپات‌ها و کیفیت پوشش بی‌سیم ارائه‌شده توسط آن‌ها را تأیید می‌کند. در این سیستم، هر هات‌اسپات هر ۶ ساعت یک بار یک سیگنال رمزنگاری‌شده ارسال می‌کند و حدود ۱۲ هات‌اسپات مجاور به عنوان شاهد این سیگنال را تأیید می‌کنند. این فرآیند از تقلب در موقعیت مکانی جلوگیری کرده و یکپارچگی شبکه را تضمین می‌کند.

ارتباط مستقیمی بین امنیت و کارایی این مکانیزم و قیمت لحظه‌ای هلیوم وجود دارد. زیرا هرچه شبکه PoC قوی‌تر و مقاوم‌تر در برابر دستکاری باشد، اعتماد کاربران و سرمایه‌گذاران به شبکه بیشتر می‌شود و این اعتماد مستقیماً بر ارزش بازار HNT تأثیر می‌گذارد. به عنوان مثال، پس از مهاجرت هلیوم به بلاک‌چین سولانا در آوریل ۲۰۲۳، توان پردازش تراکنش از ۱۰ تراکنش در ثانیه به بیش از ۱۶۰۰ تراکنش در ثانیه افزایش یافت و این بهبود فنی چشمگیر، دیدگاه بازار نسبت به آینده این پروژه را تغییر داد.

علاوه بر این، هلیوم از سیستم احراز هویت سخت‌افزاری با کلیدهای ECC/RSA استفاده می‌کند که از کلاهبرداری و خوشه‌بندی مصنوعی دستگاه‌ها جلوگیری می‌کند. امنیت شبکه همچنین از طریق چارچوب subDAO تقویت شده که در آن شبکه IoT با توکن IOT و شبکه موبایل ۵G با توکن MOBILE به صورت مستقل اما در چارچوب کلی هلیوم عمل می‌کنند.

• مکانیزم اجماع: Proof-of-Coverage (PoC)
• فرکانس بیکن: هر ۶ ساعت یک‌بار
• تعداد شاهدان: حدود ۱۲ هات‌اسپات مجاور
• بلاک‌چین: سولانا (مهاجرت در آوریل ۲۰۲۳)
• سرعت تراکنش: بیش از ۱۶۰۰ TPS پس از مهاجرت

اکوسیستم هلیوم در طول سال‌ها از یک شبکه ساده IoT به یک پلتفرم چندلایه تبدیل شده که شامل شبکه‌های LoRaWAN، ۵G موبایل و در آینده سایر زیرساخت‌های فیزیکی غیرمتمرکز می‌شود. این تنوع کاربردی یکی از مهم‌ترین عوامل تأثیرگذار بر قیمت هلیوم است، زیرا هر بار که یک کاربرد جدید به اکوسیستم اضافه می‌شود، تقاضا برای توکن HNT افزایش می‌یابد.

مهم‌ترین کاربرد هلیوم در حوزه اینترنت اشیاء است. دستگاه‌هایی مانند ردیاب‌های GPS، سنسورهای محیطی، دستگاه‌های پزشکی و حسگرهای صنعتی می‌توانند از شبکه هلیوم برای ارسال داده با مصرف انرژی بسیار پایین استفاده کنند. برای استفاده از شبکه، کاربران باید Data Credits (DC) خریداری کنند که قیمت ثابت ۰.۰۰۰۱ دلار به ازای هر ۲۴ بایت دارند و برای تأمین این DC، توکن HNT باید سوزانده شود. این مکانیزم سوزاندن مستقیماً بین میزان استفاده از شبکه و ارزش بازار HNT ارتباط ایجاد می‌کند.

هلیوم موبایل که از دسامبر ۲۰۲۳ راه‌اندازی شده، به سرعت رشد کرده و تا سال ۲۰۲۴ بیش از ۹۰ درصد از درآمد کل شبکه را به خود اختصاص داده است. این شبکه از طریق مشارکت با شرکت‌هایی مانند تلفونیکا در حال گسترش است. علاوه بر این، هلیوم با شرکت Dish Network نیز قرارداد همکاری منعقد کرده که دسترسی آن به بازارهای گسترده‌تر را تضمین می‌کند.

• شبکه IoT: LoRaWAN برای دستگاه‌های کم‌مصرف
• شبکه موبایل: ۵G با توکن MOBILE
• Data Credits: مکانیزم سوزاندن HNT برای استفاده از شبکه
• مشارکت‌های کلیدی: Dish Network، Telefónica
• کاربران موبایل: بیش از ۱۲۴ هزار کاربر تا ۲۰۲۴
• هات‌اسپات فعال: بیش از ۴۰۰ هزار در ۸۰ کشور

توکنومیکس هلیوم یکی از جذاب‌ترین و پیچیده‌ترین مدل‌های اقتصادی در دنیای ارزهای دیجیتال است. توکن بومی شبکه یعنی HNT دارای حداکثر عرضه ۲۲۳ میلیون واحد است که این محدودیت عرضه، یکی از عوامل اصلی تأثیرگذار بر قیمت لحظه‌ای هلیوم محسوب می‌شود. زیرا با افزایش تقاضا برای استفاده از شبکه و ثابت ماندن سقف عرضه، فشار صعودی بر قیمت HNT ایجاد می‌شود.

مکانیزم اصلی توکنومیکس هلیوم بر پایه «سوزاندن و ضرب» (Burn-and-Mint Equilibrium) استوار است. در این مدل، هنگامی که کاربران از شبکه استفاده می‌کنند، باید Data Credits خریداری کنند که این فرآیند مستلزم سوزاندن HNT است. از سوی دیگر، هات‌اسپات‌داران برای ارائه پوشش بی‌سیم، توکن‌های جدید دریافت می‌کنند. این تعادل پویا بین سوزاندن و ضرب توکن، تورم را کنترل کرده و ارزش بازار HNT را تنظیم می‌کند.

علاوه بر HNT، اکوسیستم هلیوم شامل دو توکن فرعی نیز می‌شود: توکن IOT برای شبکه اینترنت اشیاء و توکن MOBILE برای شبکه ۵G. دارندگان HNT می‌توانند توکن‌های خود را در subDAO های مربوطه سپرده‌گذاری کرده و از طریق مکانیزم veHNT (HNT با حق رأی) در حاکمیت شبکه شرکت کنند. این ساختار چندلایه، تقاضای متنوعی برای HNT ایجاد می‌کند که فراتر از صرف سفته‌بازی است و بر پایه کاربرد واقعی شبکه استوار است.

• حداکثر عرضه: ۲۲۳ میلیون HNT
• مکانیزم: Burn-and-Mint Equilibrium
• توکن‌های فرعی: IOT (شبکه اینترنت اشیاء) و MOBILE (شبکه ۵G)
• حاکمیت: مکانیزم veHNT (Vote-Escrowed HNT)
• کاربرد HNT: خرید Data Credits، حاکمیت، تبادل با توکن‌های subDAO